Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

--- alpineren_-_klimmen [2026/06/15 21:07] – patrick
+++ alpineren_-_klimmen [2026/10/02 19:42] (current) – margreet
@@ Line 5: / Line 5: @@
 Algemene introductie tot alpiene technieken, materiaalgebruik, veiligheidsprincipes en communicatie.
 Touwtechnieken ect..
+https://tsac.alpenclub.nl/klimmen/opleiding/outdoorvoorklimmen/multi-pitch
 knopen:
@@ Line 13: / Line 15: @@
 Commandos
-  * Stand! - voorklimmer - klimmer is boven en heeft een relais gemaakt, naklimmer maakt ATC los
+  * Stand Patrick! - voorklimmer - klimmer is boven en heeft een relais gemaakt, naklimmer maakt ATC los
-  * Touw in! - naklimmer - resttouw kan zonder zekering ingehaald worden door de voorklimmer
+  * Touw in Patrick! - naklimmer - resttouw kan zonder zekering ingehaald worden door de voorklimmer
-  * Touw uit! - naklimmer - (naklim)touw staat strak
+  * Touw uit Patrick! - naklimmer - (naklim)touw staat strak
-  * Nakomen! - voorklimmer - voorklimmer heeft een ATC/HMS gelegd, waarmee de naklimmer wordt gezekerd
+  * Nakomen Patrick! - voorklimmer - voorklimmer heeft een ATC/HMS gelegd, waarmee de naklimmer wordt gezekerd
-  * Ik kom! - naklimmer - bevestiging dat de naklimmer gaat klimmen en gezekerd moet worden
+  * Ik kom Patrick! - naklimmer - bevestiging dat de naklimmer gaat klimmen en gezekerd moet worden
-  * Blok! - klimmer - zekeraar trekt touw strak en blokkeert zodat de klimmer in het touw kan hangen
+  * Blok Patrick! - klimmer - zekeraar trekt touw strak en blokkeert zodat de klimmer in het touw kan hangen
   * Steen! - klimmer - bij het vallen van stenen of andere objecten (stein! / caillou! / rock!)
   * Pas op, touw! - iedereen - bij touw naar beneden gooien of topropetouw doortrekken (achtung, seil! / attention, corde! / watch out, rope!)
-  * Touw vrij! - abseilende - abseiltouw is vrij voor gebruik
+  * Touw vrij Patrick! - abseilende - abseiltouw is vrij voor gebruik
 https://www.youtube.com/watch?v=nONT8vlS7DY
@@ Line 156: / Line 158: @@
 ===== - Multi Pitch =====
+##### Losse notitie: Karabiner voor het na zekeren kan beter in de tweede nog lege karabiner. Hier is genoeg plek.
 Commandos
-  * Stand! - voorklimmer - klimmer is boven en heeft een standplaats gemaakt, naklimmer maakt ATC los
+  * Stand Patrick! - voorklimmer - klimmer is boven en heeft een standplaats gemaakt, naklimmer maakt ATC los
-  * Touw in! - naklimmer - resttouw kan zonder zekering ingehaald worden door de voorklimmer
+  * Touw in Patrick! - naklimmer - resttouw kan zonder zekering ingehaald worden door de voorklimmer
-  * Touw uit! - naklimmer - (naklim)touw staat strak
+  * Touw uit Patrick! - naklimmer - (naklim)touw staat strak
-  * Nakomen! - voorklimmer - voorklimmer heeft een ATC/HMS gelegd, waarmee de naklimmer wordt gezekerd
+  * Nakomen Patrick! - voorklimmer - voorklimmer heeft een ATC/HMS gelegd, waarmee de naklimmer wordt gezekerd
-  * Ik kom! - naklimmer - bevestiging dat de naklimmer gaat klimmen en gezekerd moet worden
+  * Ik kom Patrick! - naklimmer - bevestiging dat de naklimmer gaat klimmen en gezekerd moet worden
-  * Blok! - klimmer - zekeraar trekt touw strak en blokkeert zodat de klimmer in het touw kan hangen
+  * Blok Patrick! - klimmer - zekeraar trekt touw strak en blokkeert zodat de klimmer in het touw kan hangen
   * Steen! - klimmer - bij het vallen van stenen of andere objecten (stein! / caillou! / rock!)
   * Pas op, touw! - iedereen - bij touw naar beneden gooien of topropetouw doortrekken (achtung, seil! / attention, corde! / watch out, rope!)
@@ Line 190: / Line 194: @@
 ==== - Standplaats ====
-Bij het maken van een standplaats is het belangrijk om te kijken naar hoe de naklimmer verder klimt. Als dit naar rechts is dan kan de masterbiner het beste ook rechts hangen. Hierdoor hangt het klimtouw minder veel over je standplaats heen. Als dit onduidelijk is dan kan de masterbiner het beste in de onderste biner.
+Bij het maken van een standplaats is het belangrijk om te kijken naar hoe de naklimmer verder klimt. Als dit naar rechts is dan kan de masterbiner het beste ook rechts hangen. Hierdoor hangt het klimtouw minder veel over je standplaats heen. Als dit onduidelijk is dan kan de masterbiner het beste in de onderste haak.
 Aandachtspunten bij het maken van een standplaats:
-  - de masterbiner is je centraal punt waar de zekering in hangt, en je zelfzekering
+  - de masterbiner is je centraal punt waar de zekering en je zelfzekering in hangt
   - zeker de naklimmer(s) in Guide-funcie van je ATC of met een plate (bijv. Kong Gigi)
     * Tip 1: touwverloop in een plate is door de hogere sleuven minder vermoeiend dan bij een ATC
@@ Line 199: / Line 203: @@
   - Zorg voor een overzichtelijk touwverloop van het ingehaalde naklimtouw, maak GROTE lussen
   - blijf flexibel in je handelen, je zult altijd een afwijkende stand tegenkomen
+  - wanneer er niet veel goede handgrepen zijn bij het ankerpunt, kan er altijd eerst een setje worden gebruikt, zo kan je in alle rust de standplaats bouwen
+  - wanneer je niet met elkaar kunt communiceren kan je met elkaar afspreken om bijv. 3 keer aan het touw te trekken voor stand, touw in, en nakomen. Neem hierbij alle tijd zodat je zeker weet dat de naklimmer goed gezekerd wordt!
 === - Standplaats op touw ===
-  - hang de masterbiner, met sling, in de onderste haak en hang een twee biner in de bovenste haak
+Bij aankomst bij het ankerpunt zie je dat je links moet doorklimmen. Er hangen twee haken, waarvan de linker lager hangt (zie afbeelding hieronder)
-  -
+  - hang de masterbiner in de onderste haak en hang een tweede biner in de bovenste haak, beide met de gate naar binnen toe
-  - twee karabiners inhangen met de gate naar binnen
+  - maak het touw vast met een hele mastworp in de masterbiner en verbind het touw door naar de tweede biner met ook een hele mastworp
-  -
+  - roep "STAND Patrick"
+  - hang alvast je ATC (Guide mode), HMS, of GIGA JUL (Manual mode) in de masterbiner met een safebiner
-  - hang een sling met een masterbiner in de onderste haak en hang een twee biner in de bovenste haakdoe een mastworp in een tweede biner in de bovenste haak
+  - hang een tweede biner in het ijzerdraad van de ATC of GIGA JUL
+  - haal touw in bij "TOUW IN" door grote lussen over je benen + zelfzekering heen te maken die evenlang zijn aan beide kanten en maak elke lus steeds iets kleiner, stop bij "TOUW UIT"
+  - zie nu - naklimmer zekeren met HMS of ATC
 {{:naklimzekeren.png?400|}}
+=== - Standplaats op sling ===
+  - hang de masterbiner met sling (ontbost) in de onderste haak en hang een tweede biner in de bovenste haak, beide met de gate naar binnen toe
+  - maak de sling met een hele mastworp vast aan de tweede biner en doe het uiteinde in de biner
+  - doe je zelfzekering in de masterbiner
+  - roep "STAND Patrick"
+  - hang alvast je ATC (Guide mode), HMS, of GIGA JUL (Manual mode) in de masterbiner met een safebiner
+  - hang een tweede biner in het ijzerdraad van de ATC of GIGA JUL
+  - haal touw in bij "TOUW IN" door grote lussen over je benen + zelfzekering heen te maken die evenlang zijn aan beide kanten en maak elke lus steeds iets kleiner, stop bij "TOUW UIT"
+  - zie nu - naklimmer zekeren met HMS of ATC
-Standplaats op touw
-..Twee karabieners ingangen met opening naar binnen. Dan touw met hele mastworp door beide karabieners. Stand roepen en daarna touw inhalen (na commando touw in), stoppen na commando touw uit.
+==== - Naklimmer zekeren op standplaats ====
+Er zijn twee manier om de naklimmer te zekeren: met een HMS of met ATC in guide mode.
-=== - Standplaats op sling ===
+=== - Naklimmen zekeren HMS ===
+Vervolg stappen na het maken van stand:
+  - maak het touw vast met een halve mastworp in de HMS, let hierop dat de gate niet constant tegen de rots aan komt
+  - wanneer mogelijk: de gate van de HMS moet de kant op wijzen waar de klimmer NIET naar toe gaat
+  - test de HMS en roep "NAKOMEN PATRICK" wanneer alles klaar is
+  - touw kan worden afgebonden met een slipsteek en zaksteek
+  - naklimmer roept "IK KOM" of "BLAUW KOMT"
+=== - Naklimmen zekeren ATC guide ===
+Vervolg stappen na het maken van stand:
+  - touw inbinden m.b.v. de tweede biner die al in de ATC of GIGA JUL zit (klimtouw boven en zekertouw onder)
+  - ATC kan worden gefixeerd door een knoop in het zekertouw te leggen
+  - LET OP: bij het klimmen van traverses kan het voorkomen dat beide strengen onder verschillende hoeken de tuber belasten, als deze hoek te groot wordt, blokkeert een van de strengen niet meer
+  - test de HMS en roep "NAKOMEN PATRICK" wanneer alles klaar is
+  - naklimmer roept "IK KOM" of "BLAUW KOMT"
+{{ :atc_nazekeren.svg |}}
-Standplaats op sling
-..Hetzelfde als SP. Sling met hele mastworp inbinden en uiteinde door de karabiner.
-Multi-Pitch abseilen
-..Dubbeltouw: uiteindes met zaksteek aan elkaar binden en de knoop goed aantrekken. Onthouden aan welke touw je moet abseilen
-..Touwen moeten goed uit elkaar blijven. Wanneer je beneden komt linker touw gescheiden houden van het rechter touw. Als er hoekjes zijn dan helemaal links of rechts trekken.
-Karabiner voor het na zekeren kan beter in de tweede nog lege karabiner. Hier is genoeg plek.
-Naklimmer zekeren HMS
+==== - Voorklimmer zekeren op standplaats ====
-..Derde carabiner ingangen met halve mast worp in stand. Het liefst zo ophangen dat de naklimmer direct goed kan doorklimmen. De gate kant richting de kant waar de klimmer niet naar toe gaat. Als alles klaar is nakomen roepen. De klimmer roept ik kom (inclusief kleur van het touw bij dubbeltouw).
+Voor het zekeren van de voorklimmer vanaf standplaats zijn er drie methodes: met HMS (op stand), ATC op stand, en ATC op lichaam. Zekeren op stand heeft het voordeel dat de zekeraar zelf geen onderdeel is van de zekerketen. Als de naklimmer in een keer door gaat is de HMS een efficiente methode om mee te zekeren. Zekeren over het lichaam kan daarnaast alleen als er geen groot verschil in gewicht is (10 kg). Zekeren over het lichaam kan bij sommige standplaatsen fijn zijn, als bijv. het tweede oog vrij hoog zit, hier kan de dummy runner in.
-Naklimmer zekeren ATC guide
+=== - Voorklimmer zekeren HMS ===
-..ATC ophangen aan zwarte einde. Giga jul op manual zetten en touw inbinden met tweede karabiner (deze hangt los). Dit mag al worden ingehangen voordat er stand wordt geroepen.
+Wanneer deze is gebruikt tijdens het naklimzekeren mag hij blijven hangen en kan de klimmer gelijk door. Let erop dat HMS op de juiste plaats hangt (zoals in de afbeelding hierboven), en dat als hij omhoog beweegd hij niet steeds langs de gate van de masterbiner aan komt.
-Voorklimmer zekeren HMS standplaats
-..
-Voorklimmer zekeren ATC lichaam
+=== - Voorklimmer zekeren ATC over lichaam ===
-..op lichaam. ALLEEN WANNEER EE ANDERE PERSOON MAX 10KG VERSCHILT. Vergeet dummy beaner niet! Op de normale wanneer inbinden in inbindlus. Dummy runner vast maken aan de standplaats. Het touw van de klimmer gaat hierin! Hij mag er uit als er twee setjes zijn geklipt.
+  - naklimmer maakt stand aan de masterbiner, probeer dit gelijk aan de juiste kant te doen, dus links van jou als hij daarna links moet doorklimmen
-.. op stand. Vergeet dummy beaner niet!  ATC vastbinden aan standplaats ipv aan gordel. Tweede beamer links van de ATC als de klimmer naar rechts klimt.
+  - ATC / GIGA JUL opdezelfde manier inbinden als "normaal"
+  - zorg dat je zelfzekering lang genoeg (min 1 meter), en doe het vooral als je lekker kan staan
+  - Extra dummy runner (biner) plaatsen in de standplaats
+  - klimtouw van de voorklimmer gaat hier in
+  - dummy runner kan er uit worden gehaald als er twee setjes zijn ingeklipt
+  - doe dit alleen wanneer de klimmer goed staat en overleg dit ook
-Reddingstechnieken cursus
-..
-Eindoordeel
-..
+=== - Voorklimmer zekeren ATC over stand ===
+  - naklimmer maakt stand aan de masterbiner, probeer dit gelijk aan de juiste kant te doen, dus links van jou als hij daarna links moet doorklimmen
+  - ATC / GIGA JUL inbinden met een biner aan de masterbiner
+  - Extra dummy runner (biner) plaatsen in de standplaats naast de biner van de ATC, deze zit aan de andere kant van waar de klimmer naar toe gaat (dus links, van de ATC als de klimmer naar rechts klimt)
+  - zekertouw gaat hier in
+  - dummy runner kan er uit worden gehaald als er twee setjes zijn ingeklipt
+  - doe dit alleen wanneer de klimmer goed staat en overleg dit ook
+{{:voorklimzekeren_atc.png?400|}}
+==== - Abseilen ====
+Bij gebruik van een dubbeltouw: eindes met zaksteek aan elkaar verbinden en elke streng goed aantrekken. Bij dubbelstrengs abseilen blijft de knoop op dezelfde plek. Onthoudt ook als je beneden bent aan welk touw je moet trekken!
+Notes:
+  * touwen moeten goed uit elkaar blijven zodat ze niet om elkaar heen draaien
+  * wanneer je beneden komt linker touw gescheiden houden van het rechter touw
+  * wanneer er hoekjes in de route zijn, helemaal links of helemaal rechts trekken
-==== - Abseilen ====
-==== - Naklimmen zekeren HMS ====
-==== - Naklimmen zekeren ATC guide ====
-==== - Voorklimmer zekeren HMS standplaats ====
-==== - Voorklimmer zekeren ATC lichaam ====
 ==== - Reddingstechnieken cursus ====
-Samen abseilen op 1 ATC: tweede persoon inhangen op de biner die naar ATC gaat
+=== - Protocol bij calamiteiten ===
+  - rust en overzicht, neem geen overhaaste beslissingen
+  - kun je omstanders om hulp vragen?
+  - geef direct EHBO bij levensbedreigende letsels (hevige bloedingen)
+    * primair iemand gestabiliseerd worden wanneer hij op de kop hangt (i.v.m. bloedstroom naar het hoofd) d.m.v. een borstgordel (lange sling die je twist), die je met een biner + prusik om het klimtouw vast maakt
+    * ontlast vervolgens z.s.m. de benen van het slachtoffer (naar een bandje, plateau, of de grond verplaatsen)
+  - Schakel hulpdiensten (112, bergredding, ...) in; in ieder geval bij bewusteloosheid, hevige bloedingen, beenbreuken en ander ernstig letsel
+  - plan de rest van de redding:
+    * blijf je wachten op de hulpdiensten?
+    * moet je je verplaatsen om überhaupt door de hulpdiensten bereikt te kunnen worden?
+    * kun je de redding zelfstandig met je klimpartner(s) uitvoeren?
+  - Voer je plan uit en houd betrokkenen op de hoogte (zorg dat iemand een auto haalt om je klimpartner met gebroken enkel naar het ziekenhuis te brengen)
-Op tegen gewicht abseilen:
-  - check partner, probleem vaststellen, en indien nodig 112 bellen
-  - indien het slachttoffer niet mee kan helpen, en zich niet zelfstandig vast kan maken aan het anker
-  - ATC/HMS afbinden
-  - lange prusik, boven naar karabiner, hms en afbinden (zo kort mogelijk)
-  - touw ontlasten door wiebelen van atc biner. Of ontlasten met prusik door oog -> naar boven door biner -> erin staan
-  - atc of hms los
-  - touw door biner (deze laat je achter) eventueel sling door oog of ander constructie om haken te verbindne. Dit is afhankelijk van de situatie
-  - hangen in abseil, zorg dat abseilprusik niet heel hard hapt
-  - trekken aan touw naklimmer zodat lange prusik loskomt
-  - biner van prusik aan inbindlus (met genoeg lengte)
-  - naar naklimmer abseilen en daarna verder naar haak abseilen
-  - als prusik strak staat trek je je naklimmer mee naar beneden
-  - voeten tegen de muur en naklimmer tussen je benen
-  - HOUD HAAK IN DE GATEN
-  - zodra t kan biner inhangen, lange prusik inklikken & indien mogelijk meteen touw (van naklimmer)
-  - beide in prusik hangen
-  - abseil eruit
-  - touw doortrekken
-  - indien nodig touw inhangen met extra biner
-  - stopknoop
-  - abseil inhangen
-  - prusik losmaken
-  - prusik vastmaken aan biner aan inbundlus met hms en afbinden
-  - naar grond of herhaal
+=== - Fixeren van een zekerapparaat ===
+Voor als je beide handen nodig hebt.
+== - Fixeren HMS ==
+slipsteek + afbinden
-Touw steun met  Prusix, een sling in hangen en deze door een beamer bij het anker heen doen en dan kan je in de lus van de sling gaan staan.
+{{:fixeren_hms.png?400|}}
-Normale touw steun
+Note 1: leg de zaksteek zo dicht mogelijk op de HMS
+Note 2: hou het touw goed vast bij het losmaken van de knoop en waarschuw je naklimmer hiervoor'
+Note 3: als de lus te klien is kan deze worden vast gemaakt aan het touw d.m.v. een biner (zie laatste plaatje van afbeelding hieronder)
-Prusixen
+== - Fixeren ATC over lichaam ==
+{{:atc_afbinden.png?400|}}
-Iemand laten zakken
+== - Fixeren ATC over standplaats ==
-- als iema d kan helpen dan extra beamer boven ATC/halve mast worp, daar het touw door heen doen van de klimmer. LET OP: extra Prusix in remtouw die aan gordel
+In dit geval hoeft er alleen maar een extra knoop (zaksteek) in het touw aangezien hij al zelfblokkerend is.
-- als iemand in overhang zet dan lange prusix er in dan en deze vast maken met halve mastworp en afbinden. Daarna atc ontlasten en hms inhangen en afbinden. Daarna Prusix er uit halen.
-Atc afbinden alleen met zaksteek in guide mode (na klim zekeren)
+=== - Takeltechnieken ===
+Wanneer je klimmer een beetje hulp nodig heeft dan kan de expressflaschenzug dienen voor wat extra touwsteun. Mocht je klimmer meer hulp nodig hebben, of helemaal niet door een stuk heen komen, dan kan de seilrollenflaschenzug worden gebruikt.
+== - Expressflaschenzug ==
+{{:expressflachenzug.jpg?400|}}
+Note 1: HMS blijft in dit geval zitten
+Note 2: pas op dat het prusik touwtje niet in de HMS gaat lopen
+== - Seilrollenflaschenzug ==
+{{:seilrollenflaschenzug.jpg?400|}}
+  - fixeer HMS
+  - medium prusik met drie wikkels in het klim touw leggen en bevestig deze aan de standplaats met een zaksteek + biner, en test de prusik of hij hapt
+  - haal de fixeerknoop weg en zak de klimmer in de prusik, wanneer deze de klimmer houdt, verwijder de HMS-zekering
+  - korte (tweede) prusik onder de medium prusik en hang hier een biner in (je kan een extra knoopje toevoegen in de prusik zodat de biner zo dicht mogelijk op het touw zit)
+  - lange prusik vast maken met zaksteek naast de medium prusik, met twee keer de lengte van je medium prusik
+  - lange prusik door de biner van de korte prusik halen, en een biner aan de lange prusik vast maken
+  - zekertouw gaat door de biner van je lange prusik
+  - takelen
+=== - Afdaalmethodes ===
+Er zijn twee methodes om even heen en weer naar je naklimmer toe te gaan: de selbsteilrolle en prusikken.
+Selbstseilrolle
+  * wanneer er weinig materiaal over is
+  * wanneer de klimmer niet meer dan 1/4 van de lengte van het touw onder de standplaats hangt (er is twee maal de lengte nodig van het touw om bij het slachtoffer te komen)
+  * voorklimmer kan ingebonden blijven
+  * extra prusik inhangen die vast zit aan inbindlus
+Zakken kan nu door de prusik te laten zakken. Omhoog gaan kan door onder de prusik een lust te maken, hier in te staan, en de prusik om hoog te schuiven.
+Prusikken
+  * wanneer er te weinig touw is
+  * medium prusik gaat vast met een zaksteek aan de inbindlus (ongeveer een arm lengte)
+  * lange prusik is de voetlus (ongeveer 1,5 arm lengte)
+{{:latenzaken.png?400|}}
+=== - Laten zakken ===
+Met een HMS is het laten zakken van je naklimmer vrij makkelijk. Bij een ATC is het afhankelijk van de situatie.
+Wanneer de klimmer kan helpen door tijdelijk even het touw te ontlasten:
+  - hang een prusik in het zekertouw en hang deze aan de inbindlus met een biner
+  - hang een extra biner boven de ATC en leg daar het touw door heen van de klimmer
+De prusik werkt als backup aangezien het onduidelijk is hoeveel wrijving er precies, nu de hoek tussen klim en zekertouw een stuk groter is gemaakt.
+Als de klimmer niet kan helpen, bewusteloos of overhang, moet de ATC worden ontlast:
+  - biner inhangen in masterbiner
+  - lange prusik aan klimtouw vastmaken met drie wikkels (zo dicht mogelijk tegen de ATC)
+  - prusik met een halve mastworp inbinden en de knoop laten omslaan, probeer de knoop zo goed mogelijk aan te trekken (LET OP: bind de uiteindes van de prusik vast aan elkaar met een zaksteek), daarna afbinden
+  - ATC ontlasten door de biner heen en weer te wiebelen, klimmer zal in de prusik hangen
+  - ATC eruit halen, HMS inhangen, en afbinden
+  - prusik eruit halen
+Een tweede methode is ATC kantelen
+  - back-up zekering in het zekertouw (prusik)
+  - hang een prusik of sling in het kleine oogje, en haal deze door een hoger omplooppunt
+{{:atc_ontlasten.png?400|}}
+=== - Abseilen op tegengewicht ===
+Als eerste: check partner, probleem vaststellen, en indien nodig 112 bellen. Indien het slachttoffer niet mee kan helpen, en zich niet zelfstandig vast kan maken aan het anker onder hem (d.m.v. laten zakken), kan je jezelf en het slachtstoffer laten zakken doormiddel van abseilen op tegengewicht:
+  - ATC/HMS afbinden
+  - biner inhangen in masterbiner
+  - lange prusik aan klimtouw vastmaken met drie wikkels (zo dicht mogelijk tegen de ATC)
+  - prusik met een halve mastworp inbinden en de knoop laten omslaan, probeer de knoop zo goed mogelijk aan te trekken (LET OP: bind de uiteindes van de prusik vast aan elkaar met een zaksteek), daarna afbinden
+  - ATC ontlasten door de biner heen en weer te wiebelen, klimmer zal in de prusik hangen
+  - ATC/HMS eruit halen
+  - touw door een biner halen die direct aan een van de haken hangt (deze laat je achter)
+  - indien nodig: standplaats ombouwen van touw op stand naar touw op sling (deze laat je ook achter)
+  - abseil inhangen, testen, en ervoor zorgen dat de abseil-prusik niet te veel hapt!
+  - trekken aan het touw van de naklimmer, zodat de prusik loskomt
+  - biner van de prusik (met hms knoop) kan direct aan de inbindlus, waarschijnlijk moet hij wel iets langer, lengte is ongeveer weer 1 onderarm lang
+  - abseilen naar naklimmer, indien nodig: slachtstoffer stabiliseren, slachtstoffer zal nu mee abseilen wanneer de prusik strak stata
+  - abseilen naar anker, voeten tegen de muur houden en naklimmer tussen de benen
+  - HOU HAAK VAN HET ANKER IN DE GATEN
+  - zodra je bij de haken kan: biner inhangen, en lange prusik er door heen halen
+  - indien mogelijk: touw er ook bij in hangen (van naklimmer)
+  - beide personen moeten in prusik hangen
+  - abseil eruit halen
+  - touw doortrekken en indien nodig: door een extra biner halen (deze laat je achter)
+  - stopknoop niet vergeten en touw verder laten zakken
+  - abseil inhangen, prusik losmaken en opnieuw vastmaken aan inbindlus (met HMS + afbinden)
+  - verder abseilen
+Meer informatie: https://tsac.alpenclub.nl/klimmen/opleiding/outdoorvoorklimmen/multi-pitch
+Je kan er ook voor kiezen om samen te abseilen op 1 ATC, de tweede persoon kan inhangen op de biner van de ATC.
+=== - Examen ===
+Casussen tijdens het MP-examen:
+) Tijdens het omhoog klimmen is het anker niet gevonden. Hierdoor is er opeens geen touw meer over.
+  * wanneer er twee goede haken dichtbij elkaar zijn: standplaats maken en naklimmer zekeren
+  * wanneer deze verder uitelkaar zijn: een schroefbiner in de bovenste haak doen, en daarna laten zakken tot de eerste haak daaronder. Hier je standplaats maken, waarbij je beide touwen fixeert (die naar jou en die naar de klimmer), daarna kan je touw inhalen en naklimmer zekeren.
+) Tijdens het abseilen is het anker te ver weg
+  * als er twee goede haken dichtbij zijn kunnen deze twee gebruik worden voor een standplaats
+  * omhoog prusikken en enkelstrengs abseilen, waarbij je prusik touw aan het terugtrektouw vast maakt
+  * je kan dit voorkomen door een HMS in te hangen en afbinden, voordat je gaat abseilen -> débrayable
+) Tijdens het abseilen valt er een steen op de persoon die abseilt, deze kan nu niet meer verder
+  * naar beneden prusikken en zelfzekering inhangen bij de abseiler, ATC overnemen van de gewonde (eventueel 112 bellen)